Պնդում։ Ռուսաստանի Պետդումայի ընտրություններում իշխանամետ «Միացյալ Ռուսաստանի» հաղթանակը և ընտրողների բարձր մասնակցությունը ցույց են տալիս, որ քաղաքացիները հավանություն են տվել երկրի արտաքին քաղաքականությանը և Ուկրաինայի դեմ պատերազմին։
Եզրակացություն։ Չի հաստատվում։ Պաշտոնական արդյունքները ցույց են տալիս, թե ընտրական մարմինները որքան ձայն են վերագրել կուսակցություններին և թեկնածուներին։ Դրանցով հնարավոր չէ վստահորեն չափել պատերազմի նկատմամբ հանրային վերաբերմունքը։ Ընտրություններն անցել են սահմանափակ քաղաքական մրցակցության պայմաններում, անկախ դիտորդները հաղորդել են խախտումների մասին, իսկ ԵԱՀԿ դիտորդական առաքելությունը չի հրավիրվել։
Ի՞նչ է տեղի ունեցել
Ռուսաստանի Պետդումայի ընտրություններն անցկացվել են 2026 թվականի սեպտեմբերի 18–20-ը։ Դրանք առաջին խորհրդարանական ընտրություններն էին 2022 թվականին Ուկրաինայի դեմ Ռուսաստանի լայնածավալ ներխուժումից հետո։
Սեպտեմբերի 21-ին հրապարակված հաշվարկի համաձայն՝ «Միացյալ Ռուսաստանը» ստացել էր կուսակցական ցուցակներով ձայների 57,83%-ը և նախատեսվում էր զբաղեցնել Պետդումայի 450 տեղերից 355-ը։ Կենտրոնական ընտրական հանձնաժողովի ներկայացրած մասնակցությունը կազմել էր 59,3%։ Սրանք պաշտոնապես հաղորդված արդյունքներ են, սակայն դրանցից ինքնաբերաբար չի հետևում, թե բոլոր քվեարկողները համակարծիք են պատերազմի կամ իշխանության վարած քաղաքականության հետ։
Ի՞նչ է հայտնի ընտրական միջավայրի մասին
Ընտրությունները տեղի են ունեցել ընդդիմադիր քաղաքական ուժերի և հակապատերազմական թեկնածուների մասնակցության սահմանափակումների պայմաններում։ Russian Election Monitor-ի ուսումնասիրության համաձայն՝ «Յաբլոկոյի» դաշնային ընտրացուցակը օգոստոսի 10-ին հեռացվել է ընտրություններից։ Միաժամանակ կարևոր է չասել, թե կուսակցությունն ամբողջությամբ դուրս է մնացել բոլոր ընտրություններից. այն մասնակցել է տարածաշրջանային ընտրությունների և մանդատ ստացել Նովգորոդի մարզային խորհրդարանում։
ԵԱՀԿ Ժողովրդավարական հաստատությունների և մարդու իրավունքների գրասենյակը դեռ օգոստոսին հայտնել էր, որ Ռուսաստանը չի հրավիրել իր դիտորդներին Պետդումայի ընտրություններին։ Հետևաբար այս ընտրությունների վերաբերյալ չկա ԵԱՀԿ դիտորդական առաքելության համապարփակ գնահատական։
Ի՞նչ խախտումների մասին են հայտնել դիտորդները
Russian Election Monitor-ը հաղորդել է պետական և այլ հաստատությունների աշխատակիցների նկատմամբ քվեարկությանը մասնակցելու ճնշումների, դիտորդների աշխատանքի խոչընդոտման, ինչպես նաև քվեաթերթիկների լցոնման առանձին փաստագրված դեպքերի մասին։
Օրինակ՝ կազմակերպության տվյալներով՝ Լենինգրադի մարզի Կուդրովո քաղաքի թիվ 967 ընտրատեղամասում դիտորդները տնային քվեարկության շարժական արկղերում հայտնաբերել են կոկիկ դասավորված քվեաթերթիկների մեծ կապոցներ։ Կազմակերպությունը նաև նկարագրել է Կոմիում և Մարի Էլում արձանագրված դեպքեր։ Սրանք դիտորդական կազմակերպության հրապարակած տվյալներ են. յուրաքանչյուր դեպքի վերջնական իրավական գնահատականը պետք է տարբերակել դիտորդների հաղորդումից։
European Platform for Democratic Elections-ը, իր հերթին, ուսումնասիրել է իշխանությունների հրավիրած արտասահմանյան «դիտորդների» գործունեությունը և նրանց մի մասին գնահատել որպես կողմնակալ դիտորդներ։ Այս գնահատականը չի փոխարինում անկախ միջազգային դիտորդական առաքելությանը։
Ի՞նչ է ցույց տալիս Երևանի դեսպանատան մոտ գոյացած հերթը
Սեպտեմբերի 20-ին հաղորդվել է, որ Երևանում Ռուսաստանի դեսպանատան ընտրատեղամասի մոտ մեծ հերթ է գոյացել։ Հերթը ցույց է տալիս, որ մարդիկ եկել էին քվեարկելու, բայց չի բացահայտում, թե ում օգտին են քվեարկել կամ ինչ վերաբերմունք ունեն պատերազմի նկատմամբ։ Նույն պատճառով չի կարելի ենթադրել, որ արտերկրում բնակվող բոլոր քվեարկողները դեմ էին պատերազմին։ Երկու մեկնաբանությունների համար էլ անհրաժեշտ կլինեին առանձին, ստուգելի տվյալներ։
Եզրակացություն
«Միացյալ Ռուսաստանի» պաշտոնական հաղթանակը փաստ է, սակայն այն ներկայացնել որպես պատերազմի նկատմամբ հանրային համաձայնության ապացույց՝ հիմնավորված չէ։ Ընտրությունների արդյունքները պետք է ընթերցել քաղաքական մրցակցության սահմանափակումների, դիտորդների հաղորդած խախտումների և անկախ միջազգային դիտարկման բացակայության համատեքստում։ Երևանի ընտրատեղամասի մոտ հերթը նույնպես չի ապացուցում քվեարկողների քաղաքական նախընտրությունը։
Կոլյա Մկրտչյան
Նյութը պատրաստվել է Ապատեղեկատվության հոսքերի մոնիթորինգ նախագծի շրջանակներում
#CivilSocietyCooperation #ishrarmenia #ishrfactheck
Ծրագիրն իրականացվում է Գերմանիայի Դաշնային Հանրապետության Արտաքին գործերի նախարարության ֆինանսական աջակցությամբ
